Modern Silahlarda Hasar Sınıflandırması

Akademik literatürde Modern silahlara ilişkin bilinen bir hasar kategorizasyonu çalışması bulunmamaktadır. Bunun sebebi modern savaştaki hasar tiplerine ilişkin ortak bir lisan geliştirilmiş olsa da üzerinde tam bir uzlaşma bulunmamasıdır. Ayrıca modern silahların hibrit nitelikleri birden fazla hasar tipini barındırır ve hangisinin önceleneceği, hangi hasar tipine göre sınıflandırılacağı ayrı bir tartışma konusudur.

Biz yapacağımız sınıflandırmada ise dört temel başlıkla, silahların doğrudan verdikleri genel geçer hasar tipleri üzerinden sınıflandırmaya çalışacağız ve başlığa dahil olan alt sistemleri, benzeşen hasar tiplerini de başlıkta ek notlar şeklinde belirteceğiz.

1-Termal Hasar

İnsanda dahil olmak üzere doğadaki her canlı belli bir sıcaklık aralığında varlığını devam ettirebilir ve anormal sıcaklık dengesizlikleri canlı için ölümcüldür. Termal hasar veren silahların ana fikri ölümcüllüğü aşırı ısılarda sağlamaktır. Bunun aksi şekilde, yani ısıyı aşırı düşürerek hipotermi ile öldüren bir silah henüz yoktur. Termal hasar sadece canlılara yönelik değildir çünkü ısı dengesizlikleri eşyaya da zarar verir. Genleşme, tutuşma veya yapıyı tamamen bozan yüksek ısılar mekanize birliklere, uçaklara ya da donanmalara kalıcı hasarlar verebilirler. Yine de termal hasar ilk planda biyolojik canlıları etkiler ve onlar üzerinde şiddetli etkileri vardır.

Özellikle ikinci dünya savaşında kullanılan lav silahları ve alev makineleri modern termal silahların en ilkel versiyonlarıdır. Termal silahlar tarihte de sık bir şekilde kullanılmıştır. Yanan oklar, ateşli mancınık, grejuva gibi uzun süre yanan silahlar yine bu kategoridendir. Alev makineleri gibi modern termal silahlar genellikle bunker benzeri istihkam yapılarını ve pozisyonlarını bozmaya karşı kullanılmıştır. Çünkü termal silahın en büyük avantajı belli bir mesafeye ulaşıldığında rakibini görmeden öldürebilmesidir. Isının yayılma gücü rakibin istihkamdaki avantajlı pozisyonunu korumasını imkansız hale getirir.

Sherman Alev Püskürtme

Sherman alev püskürtücülerin Okinawa’daki Japon bunkerına taarruzu.

Elbette modern silahlardaki termal hasar ateşten ibaret değil. Bugün kullanılan yönlendirilmiş enerji silahları, napalm, kısmen bazı balistik silahlar hatta nükleer silahlar dahi termal sınıfta hasar veren silahlardır.

2-Kinetik Hasar

Kinetik hasar bir maddenin başka bir maddeye çarpması ile oluşan ve kinetik enerjisinin aniden sınırlanması ve transfer edilmesiyle ortaya çıkan bir hasar tipidir. Yumruk bir kinetik hasar türüdür. Eşyanın doğası gereği cisimler birbirlerinin içinden geçemezler ve bir eşya diğerine çarptığı zaman o anda sahip olduğu kinetik enerjiyi diğerine aktarır. Bu aktarım, aniden enerjiye maruz kalan cisimde hasara neden olur.

Anti-piyade ve anti-materyalde kullanılan mermilerin büyük çoğunluğu kinetik hasar verir. Kurşun, ateşlemeden elde ettiği kinetik enerji ile yüklenir hedefine yüksek bir hızda çarpar ve hedefe ölümcül hasar verir.

Modern silahlarda bilinen en güçlü kinetik hasar tipleri elektromanyetik silahlardadır. Elektromanyetik toplar ses hızının 7-8 katını aşan hızlarda tungsten parçaları fırlatırlar. Bu tungsten mermiler ya doğrudan hedefe yöneliktir ya da anti-füze sistemlerde olduğu gibi hedefin yanında infilak edip parçacık etkisiyle hasar verirler. Her iki senaryoda da verilen hasar kinetiktir.

Bu alanda hedeflenen en büyük ilerleme ise yörüngeden yapılması planlanan kinetik bombardımandır. Uyduların silahlandırılarak istenilen bölgeye kinetik mermiler göndermesiyle hasar vermesi planlanmaktadır. Senaryodaki en büyük avantaj yer çekiminin kinetik enerjiyi besleyecek olmasıdır. Normalde yer çekimi kinetik mermilerin enerjisini azalan bir şekilde düşürür. Örneğin bir silahı ateşlerseniz kurşun 200 metreden daha fazla yolculuk etmez. Sürtünme ve yer çekimi ateşlemeden elde edilen enerjiyi adım adım zayıflatacaktır. Yörüngede ise durum tam tersidir, ateşlenen merminin kinetik enerjisi dünyaya doğru ilerlerken yer çekimi ile birlikte artar.

3-Balistik Hasar

Balistik hasar genellikle barut ve türevleri gibi patlayıcıların ani patlama etkisi ile oluşturduğu şok hasarlara verilen genel isimdir. İngilizce “blast damage” balistik hasarlara referans veren bir kavramdır. Ani patlama ile gelen yakıcı, fiziksel hasarlar da bu kategori altında sınıflandırılabilir. Balistik hasara yol açan patlama diğer hasar türlerini ihtiva edebilir (termal,kinetik gibi). Buradaki ayırıcı özellik hasarın tetikleyici ve başat unsurunun patlama etkisi olmasıdır.

Howitzer gibi yüksek açılı veya orta menzilli bombardıman topları, balistik füzelerin tamamı, intihar droneları, el yapımı patlayıcılar gibi patlama, parçacık ve şok etkisi ile hasar veren silahların hasar tipi bu başlık altında sınıflandırabilir.

Balistik hasar veren silahlar genellikle taktik hedeflere yöneliktir. Bir piyade grubunun imha edilmesi, anti-materyal tuzaklama gibi düşük maliyetli, düşük yoğunluklu ve sürekli satürasyona yönelik olabilir. Balistik sınıftaki füzeler ise köprü,liman, baraj gibi operasyonel hedeflere yönelik olabilir, yine de füzelerin genel olarak hasar boyutu düşünüldüğünde balistik sınıfların yine daha küçük ve nokta atışı hedeflere yönelik olduğu görülecektir.

Abd Askeri Üssü - Suriye

Yakın tarihte İran, ABD’nin Kasım Süleymani suikastine cevap olarak Ayn El Assad Hava üssüne balistik füzelerle saldırmıştı.Yukarıdaki fotoğrafta görüldüğü gibi balistik füzeler üssün tamamını ortadan kaldırmadı. Balistik hasarın doğasına uygun olarak üssü kullanılamaz hale getirecek taktik hedefleri imha etti.

4-Elektromanyetik Hasar

Elektromanyetik hasar sınıfı, elektronik cihazların çalışma prensiplerini bozmaya ve onları tahrip etmeye ya da yanlış yönlendirmeye yönelik olarak gerçekleştirilen hasarları ifade eder. Günümüzde askeri ve istihbarat altyapıların tamamı kompleks ve hassas elektronik sistemler kullanırlar. Radarlar, diğer izleme ve yön bulma sistemleri, silahların güdümleri vb. envanterler elektronik sistemlerinin çalışmaması ya da aksatılması durumunda işlevsizdirler.

Elektromanyetik harp; Elektronik altyapılara karşı yürütülen bir asimetrik savaş formasyonudur. Rakibin silahlarına karşı doğrudan yıkıcı çözümler yerine onları işlevsiz hale getirmeyi ve yanlış yönlendirmeyi amaçlar.

Örneğin karıştırıcı (jammer) sistemlerin tamamı elektromanyetik hasar sınıfındadır. Karıştırıcı sistemler, düşman radarlarına yanıltıcı bilgiler gönderirler, güdümlü füzelerin, seyir füzelerinin hedeflerini saptırabilirler. Belli bir alana yüksek voltajlarla yükleme yaparak elektronik sistemleri bozmak bir diğer elektromanyetik hasar örneğidir.

Göze çarpan yeni elektromanyetik hasar sınıfındaki en önemli teknoloji anti-drone silahlardır. Anti-drone silahlar, droneların elektronik sistemlerini hedef alarak, kumanda merkezi ile irtibatını keser. Böylelikle kontrol edilemez hale gelen drone etkisiz hale getirilir.

Günümüzdeki teknolojilerin enerji bağımlılığının elektromanyetik hasara yönelik askeri çalışmaları arttıracağı tahmin edilmektedir. Hangi modern silaha sahip olursanız olun elektronik altyapısı desteklenmediği taktirde silahlarınızın tamamı işlevsizdir. Bu fikre uygun olarak geniş bir alana elektromanyetik vuruş yapabilecek silahlar üzerine çalışmalar sürüyor. CNN’in bir haberine göre 28 Mayıs 2015’te Boeing CHAMP programı yöneticisi Keith Coleman ABD hava kuvvetlerinin geniş çaplı elektromanyetik vuruş yapacak ve bir bölgede elektriği tamamen kesebilecek bir silah üzerinde çalıştıklarını doğrulamıştır.

 

 

About Author

Cevap Bırakın

%d blogcu bunu beğendi: