Sosyal Medya İstihbaratı Nedir? – SOCMINT

Web 2.0’ın başlangıcıyla web sitelerinde tek taraflı paylaşılan bilgiler, yerini kullanıcıların eş zamanlı paylaşım yaptığı sosyal ağlara bırakmıştır. Dünya üzerinde kişi başına düşen ortalama sosyal medya hesabı Globalwebindex verilerine göre 8.6 bandında seyrederken Türkiye’de 9.1 seviyesinde. Ortalama harcanan süre günde 2 saat 24 dakika olarak ölçülürken sosyal medyayı iş için kullananların oranı %43 olarak belirlenmiştir. Web 3.0 ile birlikte bu paylaşımlar çeşitli yazılım ve makineler sayesinde otomatik olarak anlamlandırılmaktadır. Eş zamanlı ve çift taraflı bilgi paylaşımına fırsat verilen 3.80 milyar sosyal medya hesabı üzerinden paylaşılan veriler siber istihbarat için oldukça büyük bir kaynaktır. SOCMINT Social Media ve Intelligence kelimelerinin kısaltmasıyla sosyal medya istihbaratı anlamına gelmektedir. Açık ve gizli sosyal medya hesaplarından toplanan tüm istihbarat faaliyetleridir.

SOCMINT Sosyal Medya İstihbaratı Nedir?

Sosyal medya üzerinde paylaşılan video görüntüler, metin, ses kaydı, mesajlar, fotoğraf ve konum bilgileri büyük miktarda verinin kaydedilmesi anlamına gelmektedir. Kullanıcılar, paylaştıklarıyla isteklerini, vizyonlarını, sahip oldukları bilgi ve deneyimleri gerçek kişiliklerine en yakın profille sunarlar. Bu veri yığınları arasında kurumsal ve ulusal amaçlar doğrultusunda istenen istihbaratın sağlanması için sosyal ağlardan verilerin toplanması, işlenmesi analiz edilmesi ve raporlanmasına sosyal medya istihbaratı adı verilir. İstihbarat birimleri insanların bilgi oluşturma ve paylaşma biçimlerine uyum sağlamalıdır. Herkese açık hesaplardan yapılan paylaşımlara müdahaleci olmayan, gizli profile sahip hesaplardaki paylaşımlara müdahaleci yöntemlerle yaklaşılır. Kullanıcıların arama, sorgu, beğeni, takip hareketlerinin incelenmesi sosyal medya istihbaratının en önemli verileri arasındadır. OSINT- Açık Kaynak İstihbaratının bir parçası olarak görülen Sosyal medya istihbaratı, SOCMINT olarak ilk kez 2012 yılında Sir David Omand, Jamie Bartlett ve Carl Miller tarafından Londra’daki düşünce kuruluşunda sosyal medya üzerine yazılan bir makalede ifade edilmiştir.

Düşük maliyetli operasyonlarla kısa sürede çok çeşitli bilgiler elde etmek SOCMINT’in en net görülen avantajlarındandır. Hayati tehlikesi bulunmasa da müdahaleci politikayla hareket edilirken istihbarat toplayan birimin güvenliği ve gizliliği ihlal edilebilir.

SOCMINT’in eksiklikleri ise henüz anlamlandırılmamış birçok bilgi bulunması, yapay zeka kullanılarak anlamlandırma yapılması gerekliliği, büyük veri yığınlarını analiz edebilmek için büyük kaynaklara ihtiyaç duyulması, özel analistler ve dilbilimciler ile çalışılması gerektiği, yasal dayanaktan yoksun olmasıdır. SOCMINT kullanımı tek başına yeterli değildir. OSINT (Açık Kaynak İstihbaratı), HUMINT (İnsan İstihbaratı), GEOINT (Coğrafi İstihbarat), SGINT (Sinyal İstihbaratı) gibi diğer kaynaklarla birlikte değerlendirdiğinde daha doğru sonuçlar elde edilir.

SOCMINT Kullanım Alanları

Sosyal medyanın farklı kanallardan paylaşım yapmaya imkan vermesi hedefin farklı yönlerden incelenmesine imkan tanır. Twitter’da politikayla ilgili görüşlerini bildiren kişi Facebook’ta ailesiyle çekindiği fotoğrafları paylaşmaktadır. Sosyal medya istihbaratı tüm bu veriler arasında doğru ilişkilendirmeyi yaparak anlamlandırmaktadır. Kolluk kuvvetleri tarafından suçun önceden tespiti ve geriye dönük incelemeler için de sosyal medya istihbaratı kullanılmaktadır.

SOCMINT kriz zamanlarında gerçek zamanlı bilgi kaynağı ve yönetiminde önemli bir unsurdur. Emniyetin ve asayiş ortamının bozulmasına sebep olabilecek, radikalleşme ve şiddet yanlısı davranış hareketlerini tahmin edip izleyebilir.

Gelecekteki fenomenler ve eğilimler SOCMINT ile az sürede tahmin edilebilmektedir. Dijital pazarlama ve üretime yönelik atılacak adımlar sosyal medya istihbaratından elde edilecek çıkarımlarla belirlenebilir.

Tehdit istihbaratına yönelik SOCMINT ile Sıfır gün (Zero-Day) saldırılarının henüz gerçekleşmeden veya çok yayılmadan sosyal medya üzerinden tespit edilmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

En çok kullanılan sosyal medya

Dünya üzerindeki ülkelerin hangi sosyal ağları kullandığının bilinmesi, uluslararası bir hedefe yönelik bilgi toplamanın ilk adımıdır. 2020 başı itibariyle WeAreSocial’dan alınan verilere göre ülkelerin en çok hangi mesajlaşma programlarını kullandığı resimde yer almaktadır. Bu mesajlaşma uygulamaları grup kurma, durum bildirme, bahsetme gibi özellikleriyle sosyal medyadan farksızdır. Verilere göre Whatsapp ve Facebook Messenger küresel bir kitleye hitap etmektedir.

Dünya Üzerinde En Çok Kullanılan Sosyal Medya

2020 yılı 25 Ocak itibariyle aktif kullanıcılar, aylık tekil ziyaretçi sayıları, reklam etkileşimleri verilerine dayanarak Wearesocial’ın yaptığı analizlere göre Dünyanın en çok kullanılan sosyal medya platformu sırasıyla Facebook, Youtube, Whatsapp, Facebook Messenger, Wechat, Instagram şeklinde resimdeki gibi devam etmektedir.

Mesajlaşma aplikasyonları

Sosyal Medya İstihbaratı Neden Önemlidir?
  • Sosyal medyada paylaşılan bilgilerde gizliliğe dikkat edilmiyor.
  • Kişisel veriler izinsiz kullanılır.
  • Duygu ve düşünceler analiz edilerek sonuçlar çıkarılır.
  • Sosyal puanlandırmalar yapılarak sınıflara ayrılan profiller oluşturulur.
  • Veri güvenliğinin nasıl sağlanacağına ilişkin net bir cevap yoktur.
Sosyal Medya Hesabında Analiz Edilen Bilgiler
  • Paylaşımın vermek istediği mesaj
  • Eski tarihli paylaşımdaki bilgiler
  • Paylaşımın yapıldığı lokasyon bilgileri
  • Paylaşımı yapmak için kullanılan cihaz bilgileri
  • Kullanılan emojiler
  • Yazım ve noktalama hataları, anlatım bozuklukları
  • Paylaşımın yapıldığı tarih ve saat analizleri
  • Kullanıcının giriş bilgileri
Sosyal Medya İstihbaratı SOCMINT Örnekleri           

Robin Sage adında sahte Facebook, Twitter, Linkedin profili oluşturarak kendini Amerikan Deniz Kuvvetleri’nde siber tehdit analiz uzmanı olarak tanıtan kişi ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, Google çalışanları, Locked Martin yöneticileri, istihbarat Kurumu personeli ile iletişime geçerek birçok veri toplamıştır. Firmalardan iş teklifi ve akşam yemeğine çıkma teklifi alan bu hesap, birçok istihbarat personelinden iki ay boyunca sosyal medya istihbaratı sağlayacak veri elde etmiştir.

Donald Trump’ın seçim macerasındaki önemli aktör Cambridge Analytica analizlerine göre;

  1. Facebook kullanıcılarına ait 68 beğeniyle renk, cinsel tercih, hangi partiye oy verdiği %85 doğrulukla tespit edilmektedir.
  2. Facebook, üyesini 70 beğeniyle arkadaşından, 150 beğeniyle ailesinden, 300 beğeniyle eşinden, daha fazlasındaysa kendinden daha iyi tanıyabiliyor.
  3. Analizler sonucunda Trump’a kesinlikle oy vermeyecek olan, Miami’deki siyahilerin sandığa gitmelerini engelleyecek haberler göstererek seçime katılımı %7-8 oranında etkilediler.

IBM, Twitter üzerindeki paylaşımlarda lokasyon bilgisi paylaşılmasa dahi 200 tweet yardımıyla kullanıcının oturduğu şehri geliştirdiği algoritma sayesinde %68 doğrulukla tespit edebilmektedir.

Dremio 2018 yılında web sitesinde paylaştığı yazısında, Trump’ın tweetlerini analiz ederek şu bilgilere ulaşmıştır.

  1. Trump’ın kendi attığı tweetler kendi telefonu Samsung, Android cihazdan atılırken sert ifadeler kullanılmıştır.
  2. Danışmanı Iphone cihazdan attığı tweetlerde daha ılımlı mesajlar vermiştir.
  3. Güvenlik riskine önlem olarak Android telefon kullanmayı bir zaman sonra bırakmıştır.
  4. Iphone üzerinden atılan tweetlerin 38 kat daha fazla resim ve bağlantı içerdiği tespit edilmiştir.
  5. Trump’ın paylaşımlarında hashtag kullanmadığı ortaya çıkmıştır.
  6. Trump tweetlerinde kötü, çılgın, aptal, zayıf gibi duygu yüklü kelimeler kullanmıştır.

Ticari alanda SOCMINT örnekleri;

  1. Sentiment Analysis ile ruh halinizin analizi
  2. Geo-Location ile bağlantı yapılan konum bilgileri
  3. Yüz tanıma ile gerçek kimlik bilgileri ve ilişkilendirme
  4. Horizon Scanning ile paylaşılan bilgilerde suç unsurunun bulunup bulunmadığı gibi analizler yapılarak dijital pazarlama stratejileri oluşturulmaktadır.

Toplumsal Olaylarda SOCMINT örneği;

Toplumsal olayların önceden anlaşılması ve gerçekleşen olaylarda geçmişe yönelik araştırma yapılması için sosyal medya istihbaratı önemlidir. Milyonlarca paylaşılan resim, video ve yazının analizi yapılarak toplumsal olayın nedeni, aktörleri, sonuçları doğru algoritmayla daha kısa sürede anlaşılabilir.

Arap Baharı: 2010 yılında Arap Dünyasında özgürlük, demokrasi, insan hakları talebiyle ortaya çıkan bu akımla birlikte Mısır’da Facebook kullanan insan sayısı 5.5 milyondan 8.5 milyona yükselmiştir. Libya’da hareketin ilk günlerinde 600.000 kişi Twitter’a kayıt olmuştur. Facebook ve Twitter’ın toplumsal olaylarda insanları harekete geçiren önemli bir aktör olduğu bir kez daha ispat edilmiştir.

“Beni affet” yazan pankartı Facebook’ta paylaşan 15 yaşındaki genç kız bombalı bir intihar eylemi gerçekleştireceği düşüncesiyle İsrail yetkilileri tarafından gözaltına alınmıştır.

SOCMINT’in geleceği, hayatını giderek daha fazla çevrimiçi ortama taşıyan kişilere bağlıdır. Araştırmalar 10-15 yıl içinde her devlet biriminin ve kuruluşun kendi sosyal medya analiz merkezine sahip olacağını göstermektedir.

 

 

 

 

 

 

 

About Author

1 Yorum

  1. Pingback: Açık Kaynak İstihbaratı - OSINT | Savunma Sanayi

Cevap Bırakın

%d blogcu bunu beğendi: